Áp dụng cho kỳ tính thuế từ 01/07/2026 (Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Thông tư 89/2026/TT-BTC). Cập nhật ngày 06/11/2026.
Trả lời nhanh
Quý nào doanh nghiệp không phát sinh việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của người lao động thì không phải nộp tờ khai 05/KK-TNCN của quý đó, kể cả khi trong quý vẫn trả lương. Quy định này nằm tại khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Có hai điểm doanh nghiệp hay nhầm và bài này làm rõ: dòng ghi chú “không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế” trên mẫu tờ khai, và trường hợp quý cuối năm vẫn phải nộp tờ khai dù không khấu trừ.
1. Quy định hiện hành
Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP liệt kê các trường hợp người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế. Khoản 6 quy định:
“Người khai thuế thu nhập cá nhân là tổ chức, cá nhân trả thu nhập thuộc trường hợp khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý mà trong tháng, quý đó không phát sinh việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của đối tượng nhận thu nhập.”
Thông tư 89/2026/TT-BTC, Điều 22 khoản 1 điểm a.1 quy định cùng hướng: tổ chức trả thu nhập từ tiền lương, tiền công “thực hiện khai số thuế thu nhập cá nhân đã khấu trừ của cá nhân nhận thu nhập theo quý”. Nội dung phải khai là số thuế đã khấu trừ; không có số thuế đã khấu trừ thì không có nội dung để khai.
Điều kiện để không phải nộp là “không phát sinh việc khấu trừ thuế”, không phải “không trả thu nhập”. Vì vậy có ba tình huống:
| Tình huống trong quý | Tờ khai 05/KK-TNCN quý đó | Căn cứ |
|---|---|---|
| Không trả lương, tiền công cho ai | Không phải nộp | Khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026 |
| Có trả lương nhưng không ai đến mức phải khấu trừ thuế | Không phải nộp | Khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026 |
| Có khấu trừ thuế của ít nhất một cá nhân | Phải nộp | Điều 22 khoản 1 điểm a.1 Thông tư 89/2026 |
Hạn nộp tờ khai quý (khi phải nộp) là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo, theo khoản 3 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
2. Hiểu thế nào về dòng ghi chú trên mẫu 05/KK-TNCN
Phần ghi chú của mẫu 05/KK-TNCN (Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC) có câu:
“Tờ khai này chỉ áp dụng đối với tổ chức, cá nhân phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cho cá nhân trong quý, không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế.”
Nhiều người đọc câu này thành “cứ trả lương là phải nộp tờ khai quý”. Cách đọc đó không phù hợp với quy định, vì ba lý do:
- Ghi chú nói về phạm vi sử dụng mẫu, không nói về thời điểm phát sinh nghĩa vụ nộp. Nó trả lời câu hỏi “mẫu này dùng cho ai”: tổ chức, cá nhân trả lương, tiền công. Việc kỳ nào phải nộp do Nghị định 252/2026 quyết định.
- Trong phần điều khoản của Thông tư 89/2026, cụm “không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế” chỉ gắn với quyết toán năm. Cụm này xuất hiện tại Điều 22 khoản 1 điểm a.2.1 về trách nhiệm quyết toán thuế. Điểm a.1 về khai quý không có cụm này.
- Ghi chú vẫn có ý nghĩa riêng: ở những kỳ ngoại lệ mà doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai dù không khấu trừ (mục 3 dưới đây), mẫu dùng để nộp chính là 05/KK-TNCN, với số thuế đã khấu trừ bằng 0.
Mẫu 05/KK-TNCN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC trước đây cũng có ghi chú gần như nguyên văn (chỉ khác “tháng/quý”), nên đây không phải yêu cầu mới của Thông tư 89/2026.
Nghị định có hiệu lực pháp lý cao hơn Thông tư và mẫu biểu kèm theo Thông tư. Một dòng ghi chú trên mẫu biểu không tạo ra nghĩa vụ nộp hồ sơ mà Nghị định đã loại trừ.
Lưu ý: đây là cách hiểu của Kế toán ASEAN dựa trên câu chữ văn bản. Đến ngày cập nhật bài, chúng tôi chưa thấy văn bản hướng dẫn riêng của cơ quan thuế về điểm này theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
3. Quý cuối năm và các kỳ đặc biệt: khi nào vẫn phải nộp dù không khấu trừ
Đoạn thứ hai của khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP đặt ra ngoại lệ:
“Trường hợp tháng, quý cuối cùng trong năm hoặc tháng, quý phát sinh việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động không phát sinh việc khấu trừ thuế và thuộc trường hợp không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân của tháng, quý cuối cùng trong năm hoặc tháng, quý phát sinh việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động.”
Ngoại lệ chỉ áp dụng khi có đủ cả ba điều kiện, nối với nhau bằng chữ “và”, không phải “hoặc”:
- Kỳ đang xét là quý cuối cùng trong năm, hoặc là quý phát sinh chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động.
- Trong kỳ đó không phát sinh việc khấu trừ thuế.
- Tổ chức thuộc trường hợp không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
Ai thuộc trường hợp không phải quyết toán? Khoản 7 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân không phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thì không phải nộp hồ sơ khai quyết toán. Ngược lại, tổ chức có trả lương trong năm thì phải quyết toán, không phân biệt có khấu trừ hay không (Điều 22 khoản 1 điểm a.2.1 Thông tư 89/2026/TT-BTC).
Áp vào quý 4 hằng năm:
| Tình huống | Tờ khai 05/KK-TNCN quý 4 | Quyết toán 05/QTT-TNCN |
|---|---|---|
| Quý 4 có khấu trừ thuế | Phải nộp | Phải nộp |
| Trong năm có trả lương; quý 4 không khấu trừ | Không phải nộp (không đủ điều kiện thứ ba của ngoại lệ) | Phải nộp |
| Cả năm không trả lương, tiền công; quý 4 không khấu trừ | Phải nộp theo đoạn 2 khoản 6 Điều 11 (xem lưu ý bên dưới) | Không phải nộp (khoản 7 Điều 11) |
Với quý phát sinh chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, cách xét tương tự: nếu đến thời điểm đó tổ chức đã trả lương trong năm thì phải quyết toán và không thuộc ngoại lệ; nếu chưa trả lương thì vẫn nộp tờ khai của quý đó.
Như vậy mỗi năm tổ chức trả thu nhập có ít nhất một hồ sơ gửi cơ quan thuế về thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công: hoặc tờ khai quyết toán, hoặc tờ khai quý cuối năm.
Lưu ý: trong Thông tư 89/2026/TT-BTC chúng tôi không tìm thấy điều khoản liệt kê riêng “trường hợp không phải quyết toán” đối với tổ chức trả thu nhập, nên phần trên dựa vào khoản 7 Điều 11 Nghị định. Ở dòng cuối của bảng còn một điểm chưa rõ: ghi chú mẫu 05/KK-TNCN ghi mẫu “chỉ áp dụng” cho tổ chức có trả thu nhập trong quý, trong khi Nghị định yêu cầu tổ chức không trả lương cả năm vẫn nộp tờ khai quý cuối. Doanh nghiệp rơi vào dòng này nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước hạn nộp.
4. Quyết toán năm là nghĩa vụ riêng
Việc không phải nộp tờ khai quý không làm mất nghĩa vụ quyết toán. Tổ chức có trả lương, tiền công trong năm phải nộp tờ khai quyết toán 05/QTT-TNCN, kể cả khi cả năm không khấu trừ đồng thuế nào. Hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng thứ 03 kể từ ngày kết thúc năm (điểm a khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP).
5. Nhận được thông báo yêu cầu nộp hồ sơ khai thuế thì làm gì
Hệ thống quản lý thuế có thể tự động phát thông báo nhắc nộp tờ khai 05/KK-TNCN cho quý không khấu trừ. Thông báo này là yêu cầu nộp hồ sơ, chưa phải quyết định xử phạt. Doanh nghiệp nên làm theo thứ tự:
- Kiểm tra lại bảng lương của quý: có cá nhân nào bị khấu trừ thuế không, kể cả khoản chi cho lao động thời vụ, cộng tác viên.
- Nếu đúng là không khấu trừ và không thuộc ngoại lệ ở mục 3: liên hệ cán bộ quản lý, gửi văn bản giải trình nêu khoản 6 Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và đề nghị kết thúc xử lý thông báo.
- Lưu lại thông báo, văn bản giải trình và phản hồi của cơ quan thuế để dùng cho các kỳ sau.
Nếu thực tế có khấu trừ mà chưa nộp tờ khai thì cần nộp ngay; hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn bị xử lý theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
Mẫu 05/KK-TNCN theo Thông tư 89/2026/TT-BTC có trên ứng dụng HTKK từ phiên bản 5.8.2, phát hành ngày 05/11/2026.
Căn cứ pháp lý
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026: Điều 10 khoản 3, khoản 5; Điều 11 khoản 6, khoản 7.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026: Điều 22 khoản 1; mẫu 05/KK-TNCN và 05/QTT-TNCN tại Phụ lục I.
- Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Điều 13; Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Cần người rà lại nghĩa vụ khai thuế TNCN của doanh nghiệp? Kế toán ASEAN tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp tại Bắc Ninh về kế toán thuế trọn gói từ 540.000đ/tháng. Gửi câu hỏi qua trang liên hệ hoặc Zalo 086 717 3368, phản hồi trong 15 phút. Địa chỉ: 81 Phan Đăng Lưu, Phường Kinh Bắc, TP Bắc Ninh.
Bài viết mang tính tham khảo tại thời điểm 06/11/2026, không thay thế văn bản pháp luật hiện hành và ý kiến của cơ quan thuế đối với từng trường hợp cụ thể.
Bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của AI và đã được Kế toán ASEAN rà soát trước khi đăng.
